GAZİANTEP (İHA) - Gaziantep'te '8 Mayıs Dünya Talasemi Günü' nedeniyle talasemi ve lösemililer derneğince Atatürk Anıtı'na çelenk konuldu. 100, Yıl Parkı Demokrasi Meydanı'nda düzenlenen çelenk koyma törenine, Sağlık Müdürü Yusuf Ziya Yıldırım, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Mehmet Yılmaz, Gaziantep Talasemi Derneği Başkanı Filiz Çıtacı'nın yanı sıra çok sayıda talasemi hastası çocuk katıldı. Buradaki törende Gaziantep Talasemi Derneği Başkanı Filiz Çıtacı, Atatürk anıtına çelenk bıraktı.

Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Mehmet Yılmaz, talasemili çocukların birer çiçek olduğunu belir" "Çağımızda teknoloji sayesinde bu rahatsızlığın önüne geçilebilmektedir. Çocuklarımızın talasemi hastası olmaması için tüm ailelerin gerekli önlemleri alması gerekmektedir. Talasemi rahatsızlığı olan çocuklarımızın sağlığı için de bütün imkanlar kullanılmalıdır. Biz Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde bu hastalarımızla yakından ilgileniyoruz. Onların bütün sorunlarını dinleyerek çözmeye çalışıyoruz" dedi.

Sağlık Müdürü Yusuf Ziya Yıldırım yaptığı açıklamada ailelere uyarılarda bulunarak, "Taşıyıcılar ancak özel bir kan testi ile öğrenebilirler. Taşıyıcılar hasta değildir. Hafif derecede kansızlık ve soluk görünüm dışında bir rahatsızlıkları söz konusu değildir. Çoğu zaman demir eksikliğine bağlı kansızlık sanılabilir. Bu nedenle evlilik öncesi her genç test yaptırarak taşıyıcı olup olmadığını öğrenmelidir. Bu testin sonuçları evlenmeye engel değildir. Amaç her ikisi de taşıyıcı çiftleri saptayarak, bu çiftlerin hasta çocuk sahibi olmalarını önlemek ve sağlıklı çocuk sahibi olmalarını sağlamaktır" dedi.

Türkiye genelinde olduğu gibi Gaziantep'te de Hemoglobinopati Tanı Merkezinin kısa bir sürede hizmete geçirildiğini ifade eden Yıldırım, "Kurulan merkezde çiftlere evlilik öncesi hemoglobinopatiler yönünden tarama, eğitim ve genetik rehberlik hizmetleri verilmektedir. Tarama çalışmalarında evlenecek çiftler hedef kitle olduğu için, İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu'nun kararıyla, talasemi tahlillerini yaptırmaları zorunlu hale getirilmiştir. Evlenecek olan çiftlerin, bağlı bulundukları sosyal güvenlik evrakları, resimli evlilik sağlık raporu formları ile merkezimize başvurmaları yeterlidir. Alınan kanlardan hemoglobinopatilerin yanı sıra Hepatit B, Hepatit C ve HIV(AIDS) bakılmaktadır. Programın temel amacı, toplum taraması, halk eğitimi, genetik danışma ve rehberlik hizmetleri verilmesi yoluyla gebelik ve doğum öncesi tanı ve tedavi yöntemleri kullanılarak anormal hemoglobin hastası doğumunun uygun strateji ile önlenmesidir. Bebek doğmadan hastalığın olup olmadığını öğrenmek için yapılan testler vardır. Gebeliğin 8-22 haftaları arasında değişik yöntemlerle alınan örnekte DNA incelemesi yapılarak, sağlıklı bebeklerin dünyaya gelmesi sağlanabilir. Her ikisi de taşıyıcı olan çiftlerin bilinmesi ve çocuk sahibi olmadan önce genetik danışmanlıktan yararlanmaları hastalığın önlenmesi açısından gereklidir" diye konuştu.

Yıldırım, yapılan taramalar sonucunda bir çok talasemi hastası tespit ettiklerini anlatarak, "Merkezin kurulduğu 2003 yılından bu yana, 117 bin 745 kişi taranmış olup, 2.351 taşıyıcı tespit edilmiştir. Ancak taşıyıcılık oranı ilçelere göre farklılık göstermektedir. Özellikle akraba evliliklerinin yoğun olduğu bölgelerimizde taşıyıcılık ve hasta sayısı çok daha fazladır. Bu nedenle özellikle bu ilçelerimizde olmak üzere ilimiz genelinde AÇSAP Şube Müdürlüğü ile birlikte eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda sağlık çalışanları, toplum liderleri, nikah kıyan görevliler, öğretmen ve öğrenciler, gönüllü kuruluşlar ve kitle iletişim araçları ile eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmaktadır. Amacımız sağlıklı nesiller yetişmesine katkıda bulunmaktır. Merkezimizdeki çalışmalar aralıksız sürdürülmektedir" şeklinde konuştu.

Gaziantep Talasemi Derneği Başkanı Filiz Çıtacı da, 8 Mayıs Dünya Talasemi Günü nedeni ile Cuma günü saat 10:00'da Demokrasi Meydanında yapılacak tören sonrası teşekkür ziyaretlerine devam edeceklerini bildirdi.

Talasemi taşıyıcısı olan bireyler genellikle sağlam görünümdedirler ve hiç bir şikayetleri yoktur. Bu nedenle hastalığın taşıyıcısı olduklarını bilmezler ve ancak kendileri gibi hastalığı taşıyan bir kimse ile evlenip ağır hasta çocuk sahibi olduklarında taşıyıcı olduklarını öğrenirler. Talasemi hastalığının en ciddi bulgusu ağır bir kansızlık tablosudur ve hastaların hayat boyu sık sık kan almaları gerekmektedir.

Diğer Akdeniz ülkeleri, Devletlerinin ve Dünya Sağlık Örgütünün desteği ile Talasemi Kontrol Programları uygulayarak hastalıkla aktif olarak mücadele etmektedirler. Talasemi Kontrol Programı; hasta bakımı, toplumun hastalık hakkında bilgilendirilmesi, taşıyıcı taramaları, genetik danışma ve doğum öncesi tanı yönteminden oluşmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre başarılı olan ülkelerde devletin sağlık otoriteleri olaya sahip çıkmış ve gönüllü sağlık çalışanları ile beraber mücadele etmişlerdir.

Eski Yunanca da " Thalassa" kelimesi deniz, "Emia" kelimesi anemi anlamına, "Thalassaemia" ise Akdeniz anemisi anlamına gelir. Akdeniz bölgesinde ve göçlerle yayılarak dünyanın bir çok ülkesinde görülen kalıtsal kan hastalığıdır. D.S.Ö. nün verilerine göre, tüm dünyada 266 milyon hemoglobinopati taşıyıcısının bulunduğu vurgulanmaktadır.

Talasemi, Türkiye'de de en önemli sağlık problemlerinden birisidir. Talasemi için taşıyıcı sıklığı yaklaşık olarak %2,1 (1.400.000 taşıyıcı birey) ve yaklaşık olarak 5000 hasta bireyin bulunduğu bilinmektedir. Gaziantep İlinde de bu oranın oldukça yüksek olduğu tahmin edilmektedir.
Talaseminin önlenebilmesi için; toplumun eğitilmesi, taşıyıcıların ortaya çıkarılması, uygun genetik danışmanlığın verilmesi ve doğum öncesi tanının uygulanması gerekmektedir.

İlimizde bu amaçla Kalıtsal Kan Hastalıkları Tanı Merkezi kurulmuştur. Bu merkez sağlıklı nesiller yetişmesi için atılmış en önemli adımlardan biridir. Merkezde hem yeni evlenecek bütün çiftlere hem de taşıyıcı olduklarından şüphelenilen herkese yapılacak basit bir kan testiyle hasta bir çocuk dünyaya gelme olasılığı belirlenmektedir. Eğer böyle bir olasılık varsa hem kişiler bu hastalıkla ilgili bilgilendirilecek hem de onlara bu olasılıktan korunmak için gereken yol gösterilmektedir.

Ayrıca ilimizde talasemili hastalar ve aileleri tarafından bir dayanışma derneği kurulmuştur. Bu dernek, ilimizdeki hastalara ve ailelerine yardımcı olmak, yön göstermek ve tedavileri konusunda yardımcı olmak amacıyla kurulmuştur.

Kamuoyunun bilgilerine arz ederim.
Dr. Yusuf Ziya YILDIRIM
İl Sağlık Müdürü

Bu çerçevede 08 Mayıs 2007 tarihinde İstanbul'da başlamış olan " TALOTIR" projesi ile, talaseminin yoğun olduğu 24 ilde (Ankara, Kayseri, Siirt, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Antakya, İskenderun, Adana, Mersin, Konya, Isparta, Burdur, Antalya, Denizli, Muğla, Aydın, İzmir, Manisa, Bursa, Çanakkale, Edirne, Tekirdağ, İstanbul) halka ve hekimlere yönelik eğitim çalışmaları yapmayı planladı.

Bu kapsamda ilimize gelen TIR içinde hekimlere,diğer sağlık personeline ve halka yönelik eğitim çalışmaları yapıldı. 1. ve 2. basamak hekimlere yönelik olarak talaseminin tanı ve tedavisi ile ilgili konferanslar Talasemi Federasyonun bilimsel kurulu kararı ile belirlenen uzman hekimlerden Yrd.Doç. Dr. Mehmet Yılmaz tarafından , halka yönelik eğitimlerse Kalıtsal Kan Hastalıkları Tanı Merkezi sorumlu hekimi Dr. İsmail Alkan tarafından yapıldı. Eğitim materyali olarak halka yönelik bilgilendirici el ilanları, hekimlere ise tanı ve tedavi kitabı dağıtıldı.

Sağlık Bakanlığı, Gaziantep Sağlık Müdürlüğü ve Talasemi Federasyonu işbirliği ile düzenlenen "Ulusal Talasemi Eğitim Semineri" 16 Nisan 2009 tarihinde Gaziantep Çocuk Hastanesi Konferans Salonunda yapıldı. Açılış konuşmasını İl Sağlık Müdürümüz Sayın Dr. Yusuf Ziya Yıldırım'ın yaptığı Ulusal Talesemi Eğitim Seminerinde; Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdür Yardımcısı Dr. Tanju Altunsu ve Talesemi Federasyonu Başkanı Prof. Dr. Duran Canatan oturum başkanlığını yaparken Doç. Dr. Yeşim Aydınok, Doç. Dr. Şeref Olgar, Doç.Dr. Mehmet Yılmaz, Doç.Dr. Özgür Çoğulu ve Dr. İsmail Alkan konuşmacı olarak katıldılar.

Konferansta hemoglobinopati kontrol çalışmaları, tanı ve önleme yöntemleri, genetik danışmanlık, prenatal tanıya yönlendirme, transfüzyonda karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları, demir yükü ve uygun şelasyon seçimi ve komplikasyonlara multidisipliner yaklaşım konuları anlatıldı. Konferanstan sonra Talasemili çocukların aileleri ile görüşülerek soruları cevaplandırıldı ve danışmanlık verildi. Eğitime katılan toplam 142 sağlık personeli Ulusal Talasemi Eğitim Sertifikası aldılar.

Bilindiği gibi Talasemi Akdeniz bölgesinde ve göçlerle yayılarak dünyanın bir çok ülkesinde görülen Akdeniz Anemisi de denilen kalıtsal kan hastalığıdır. Talasemi taşıyıcısı olan bireyler genellikle sağlam görünümde ve  sağlık şikayetleri olmadığından hastalığın taşıyıcısı olduklarını bilmezler ancak kendileri gibi hastalığı taşıyan bir kimse ile evlenip ağır hasta çocuk sahibi olduklarında taşıyıcı hasta olduklarını öğrenirler. Hayat boyu sık sık kan almalarını gerektirmekte olan hastalık çocuklarda genellikle ilk 6 ayda ağır ilerleyici bir kansızlık şeklinde kendini gösterir. Talasemi'nin önlenebilmesi için toplumun eğitilmesi, taşıyıcıların ortaya çıkarılması, uygun genetik danışmanlığın verilmesi ve doğum öncesi tanının uygulanması gerekmektedir. İl"izde bu amaçla "Kalıtsal Kan Hastalıkları Tanı Merkezi” kurulmuştur. Bu Merkezde hem yeni evlenecek çiftlere hem de taşıyıcı olduklarından şüphelenilen herkese yapılacak basit bir kan testi ile hasta bir çocuk dünyaya gelme olasılığı belirlenmektedir

Akdeniz Anemisi de denilen kalıtsal kan hastalığı Talasemi taşıyıcısı olan bireyler genellikle sağlam görünümde ve sağlık şikayetleri olmadığından hastalığın taşıyıcısı olduklarını bilmezler ancak kendileri gibi hastalığı taşıyan bir kimse ile evlenip ağır hasta çocuk sahibi olduklarında taşıyıcı hasta olduklarını öğrenirler.Hayat boyu sık sık kan almalarını gerektirmekte olan hastalık çocuklarda genellikle ilk 6 ayda ağır ilerleyici bir kansızlık şeklinde kendini gösterir.İlimizde toplumun eğitilmesi, taşıyıcıların ortaya çıkarılması, uygun genetik danışmanlığın verilmesi ve doğum öncesi tanının uygulanması amacıyla "Kalıtsal Kan Hastalıkları Tanı Merkezi” kurulmuştur

Çıtacı, talasemi hastası 6 çocuğun bir süre önce kan alamadıkları için büyük sıkıntı çektiklerini ifade ederek, kan bağışı konusunda büyük sıkıntı çektiklerini, vatandaşların bu konuda duyarlı davranması gerektiğini kaydetti.
Fırat Koleji Özel Okulları Müdürü Hasan Büyükçerçi de, Gaziantep'e sadece eğitim alanında hizmet vermediklerini ve bu tür toplumsal olaylara duyarsız kalamayacaklarını belirtti. Okul olarak talasemi hastalarının ilaç sıkıntısını da gidermek istediklerini ifade eden Büyükçerçi, şöyle konuştu:

"Gaziantep eğitimine verdiğimiz katkının yanında toplumun kanayan bir yarası haline gelen talasemi hastalarına sahip çıkmamız gerekir. Özellikle yeşil kart sahibi talasemi hastalarının Thalaset ilacını alamaması bizi çok üzdü. Toplumun ayrılmaz bireyi olan talasemi hastası çocuklarımızın ilaç ihtiyacını karşılamak amacıyla okulumuzda bir kampanya başlatıyoruz. Kampanya çerçevesinde toplanacak parayla talasemi hastası çocukların ilaçlarını karşılayacağız."